جغرافیایی شهر قم 1
1 - موقعيّت و حدود
شهرستان قم، جزء استان مركزي است و بين 50 درجه و 2 دقيقه تا 51 درجه و 27 دقيقه طول شرقي نصف النهار گرينويچ(1) و 34 درجه و 10 دقيقه تا 35 درجه عرض شمالي قرار دارد(2).
شهرستان قم، مابين دهستان فشافويه، قريه بخش ري و كوير نمك و كاشان و دليجان، محلات و مشك آبادي اراك، تفرش و جعفرآباد ساوه قرار دارد. وسعت شهرستان قم، تقريباً هفت هزار كيلومتر مربع و قريب 1235 تمام كشور است و اين تقريب، از اين لحاظ است كه از سمت كوير و درياچه قم، تقريباً حد معيّني نمي توان برايش قائل شد.
سرزمين قم، جزء اراضي وسيع مركزي ايران است كه در عهد اوّل و دوم زمين شناسي در زير درياي عظيم تتيس قرار داشت و در عهد سوم، به واسطه حركات شديد تحت الارضي و چين خوردگي هاي آلپ و هيماليا كه درياي تتيس به چند قطعه تقسيم گشت، به صورت فعلي، درآمد و سازمان كوه خضر در جنوب شهر و فسيل هاي اطراف، مؤيّد اين نظريه است.
2 - كوه ها و مرتفعات
در مغرب و جنوب شهرستان قم، كوه هاي نسبتاً مرتفعي قرار دارد كه با شيب ملايم به سمت مشرق و شمال ادامه يافته، به كوير نمك و درياچه حوض سلطان ختم مي شود و مهمترين اين كوه ها عبارت اند از:
1) كوه تحت سرحوض: به ارتفاع 3193 متر، تقريباً در 47 كيلومتري جنوب شهر قم در بخش قهستان واقع است.
2) كوه خركِشته: به ارتفاع 2769 متر در 52 كيلومتري جنوب غربي شهر قم واقع در بخش خلجستان قرار دارد.
3) كوه آقانظر: به ارتفاع 2676 متر در 56 كيلومتري جنوب غربي شهر قم در بخش خلجستان قرار دارد.
4) كوه گلستان: به ارتفاع 1875 متر در 35 كيلومتري مغرب شهرستان قم دربخش خلجستان.
5 - كوه يزدان: به ارتفاع 1533 متر در يازده كيلومتري مغرب شهرستان قم واقع در بخش خلجستان.(3)
كوههاي ديگري نيز موجود است كه داراي ارتفاع كم تري هستند، بدين قرار:
1) در حوزه مركزي: كوه شاه جمال در چهار كيلومتري شهر، كوه خضر در پنج كيلومتري، كوه دو برادران در پنج كيلومتري، كوه نره داغي در شش كيلومتري. اين كوه ها از لحاظ طبيعي و معرفت الارضي داراي اهميّت فراواني هستند(4) و هر ساله دانشجويان دانشكده علوم براي ملاحظه فسيل ها و بقاياي حيوانات قديمي كه در آنها متحجّر شده است، به قم مي آيند.
2) در بخش خلجستان: كوه فتوس و كوه نايه در 72 كيلومتري كوه شكاربند در 67 كيلومتري كوه آهو و كوه تفرش در 77 كيلومتري كوه كندرود و كوه سنجگان در 60 كيلومتري كوه سرخ ده در 68 كيلومتري و كوه زواريان در 56 كيلومتري.
3) در قهستان: كوه تيره در 36 كيلومتري كرمجگان (كرامت جُستگان) در 40 كيلومتري كوه وشنوه (بهشت نوه)در 45كيلومتري كوه فردو(فردوس)در 48 كيلومتري.
4) در اراضي رودخانه: كوه راوه در 50 كيلومتري، كوه حاجي آباد در 46 كيلومتري.
5) در قم رود: سفيد كوه منظريه و سياه كوه در 30 كيلومتري كوه گل تپه در 32 كيلومتري، كوه محمدآباد در 40 كيلومتري، كوه نمك در 20 كيلومتري، كوه شاهجرد در 32 كيلومتري.
6) در قنوات: كوه نمك در 28 كيلومتري.
این وبلاگ در راستای شناخت قم حرم اهل بیت و عرض اردات و شناخت کریمه اهل بیت حضرت معصومه(س) ساخته شده است امید است با توکل بر خدا بتوانیم گامی کوچکی در این راه بر داریم